In een alleraardigste e-mail attendeerde een vriend van Marco Rump mij op diens expositie in de Oude Kerk. Het werk is ‘formalistisch’ en verwijst alleen naar zichzelf. In de praktijk gaat het om abstracte panelen en doeken die voornamelijk in de kleuren cyaan, magenta, geel, en zwart zijn geschilderd. In druktermen: CMYK.

Het werk van Rump contrasteert mooi met het klassieke interieur van de Oude Kerk. Hij gebruikt dikke lagen acrylverf, wat met name bij de monochromen (Fase series) een aardig effect geeft. Zijn schilderijen met kleurovergangen (Z series) gaan deels over in een curve van gips, leuk gedaan.

De CMYK schilderijen met geometrische vlakverdelingen zijn misschien best decoratief, maar bij dit soort eenvoudig abstract vraag ik me al snel af hoe je je ermee kunt onderscheiden als kunstenaar. Dat vraag ik me bij monochromen trouwens ook vaak af. Een leuk detail bij veel schilderijen van Rump is dat de verf van het doek lijkt af te druipen.

Een begeleidende folder geeft tekst en uitleg over het werk. Over formalisme o.a. het volgende:

“In de formele benadering van het schilderij is het werk geen medium voor het overbrengen van een verhaal of de representatie van een gedacht of werkelijkheid. (….) Formele kunst richt zich vooral op waarneming; kennis of kunde zijn geen vereiste en interpretatie van beeld is niet van toepassing. De toeschouwer wordt overgehaald te kijken naar wat er werkelijk te zien is door de kwaliteit van kleur en materiaal in pure vorm.”

Over het fenomeen schilderij o.a.: “(…) Nu massamedia zoals internet tot ieders beschikking staan, is de verspreiding van een verhaal, boodschap of stelling via een schilderij niet zinnig. De schilderkunst heeft zich in de loop van de 20e eeuw ontwikkeld tot een autonome kunstvorm waarin beleving van materiaal en kleur de kern van het werk kan zijn. De essentie van het schilderij is verlegd van inhoud vertaald in beeld naar de esthetiek van een object hangend aan een wand.”

Het is begrijpelijk dat een abstract kunstenaar dat vindt, maar daar kan ik het uiteraard niet helemaal mee eens zijn. Het is waar dat beleving van materiaal en kleur de kern van het werk kunnen zijn.  Maar dat maakt nog niet dat het verspreiden van een verhaal via een schilderij onzinnig is.

De beelden die de massamedia verspreiden moeten ook eerst gemaakt worden. Dat hoeven niet persé foto’s of filmpjes te zijn. Als ik kijk naar een schilderij als “De Schreeuw” van Munch (ik noem maar een voorbeeld dat recent in het nieuws is geweest), dan zie ik een schilder op een heel persoonlijke wijze, in één beeld iets universeels uitbeelden. In dit geval wanhoop, of een paniekaanval zo je wilt. Of “Guernica” van Picasso. Het verhaal van een oorlog.

Het mooie van een schilderij is juist dat je met één beeld, zonder taal, een verhaal of een emotie kunt weergeven die vele mensen raakt. Het leuke is dat zo’n schilderij niet eens realistisch hoeft te zijn, ook abstracte werken hebben niet zelden zo’n effect. Ik was zelf diep onder de induk van Compositie VI van Kandinsky, wat toch echt behoorlijk abstract is.

In elk geval is het duidelijk dat het bij Rump draait om de esthetiek van het materiaal: “Het beeld is volledig abstract: kleur en vorm hebben geen relatie met de wereld buiten het schilderij. De vorm van de drager en de eigenschappen van het materiaal bepalen het werk. (…) Beeldelementen verwijzen naar zichzelf, het werk representeert zichzelf. Dit resulteert in een esthetische beleving van rechtstreeks oogcontact met kleur en materie.”

Ik denk dat dat inderdaad een goede omschrijving is. Liefhebbers van abstract kunnen de expo nog t/m zondag 8 juli 2012 bezoeken in de Oude Kerk te Amsterdam. Meer info via www.formalisme.nl